Konya'da karışan mezarlar DNA ile çözüldü: I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in kafatasında kılıç darbesi bulundu.

Konya'daki Alaeddin Camii'nde onarım sırasında karışan mezar kalıntıları üzerinde yapılan DNA ve anatomi analizleri, uzun süredir kayıtlarda yer alan bir olguyu doğruladı: I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in savaşta aldığı kılıç darbesi ölümüne yol açmış görünüyor.

Olay nasıl başladı

2004’ten önce Alaeddin Camii’nin içinde, sekiz Selçuklu sultanına ait lahit onarım çalışmaları için açıldı. Lahitleri açan Konya Vakıflar Bölge Müdürlüğü işçileri, çıkarılan iskeletleri çuvallara koyduktan sonra dışarıda açıkta bıraktılar.

Gece saatlerinde çuvalları fark eden sokak köpekleri kemikleri Alaeddin Tepesi'ne taşıdı. Ertesi sabah toplanan kalıntılar göz kararıyla ve rastgele bir şekilde sekiz farklı lahite yeniden yerleştirildi.

Karışıklığın ortaya çıkışı ve incelemeler

Bu karışıklık, hangi kemiğin kimi temsil ettiğini belirsizleştirdi. Yıllar sonra kalıntıların doğru eşleştirilmesi amacıyla DNA testi ve anatomik inceleme yapıldı. Analizler hem genetik veriye hem de kemiklerdeki yapısal izlere dayandı.

Çalışmalar, sultanlara ait yüz hattı canlandırmaları için silikon heykel rekonstrüksiyonlarına da temel sağladı.

Hangi kanıtlar tarihle örtüştü?

İncelemede, I. Gıyaseddin Keyhüsrev'e atfedilen kafatası ve çevresindeki kemiklerde ağır kılıç darbesi izleri ile savaş yaralarına uygun diğer lezyonlar görüldü. Tarih kayıtlarında I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in 1211'de Alaşehir Meydan Muharebesi'nde şehit edildiği yazıyor.

DNA ve anatomi bulguları, bu yazıyı destekler nitelikte bulundu ve I. Gıyaseddin Keyhüsrev'e ait olduğu belirtilen kemikler ile kayıtlarda yer alan savaş yaraları arasında uyum tespit edildi.

Kimler etkilendi ve neden önemli?

Bu sonuçlar hem arkeologlar hem de tarihçiler için somut bir doğrulama sağlıyor: uzun süre belgelerle aktarılan bir ölüm nedeni artık fiziksel kalıntılarla da ilişkilendirilebiliyor. Aynı zamanda Alaeddin Camii'ndeki mezar düzeni ve korunmasıyla ilgili uygulamaların yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Konya'daki Vakıflar ve ilgili koruma kurumları, mezar bakım süreçlerinde ortaya çıkan bu örneğin ardından koruma yöntemlerini ve taşınma/protokol uygulamalarını değerlendirebilir.

Süreçte hangi somut adımlar atıldı?

• Sekiz Selçuklu sultanına ait lahit sıralandı: 1. Mesud, II. Kılıçarslan, II. Rükneddin Süleyman, I. Gıyaseddin Keyhüsrev, I. Alaeddin Keykubad, II. Gıyaseddin Keyhüsrev, IV. Rükneddin Kılıçarslan ve III. Gıyaseddin Keyhüsrev.

• Kemikler çuvallara konulup dışarıda bırakıldı; köpeklerin taşınması sonrası lahitlere rastgele yerleştirildiler.

• DNA ve anatomik analizlerle kemiklerin eşleştirilmesi ve travma izlerinin tespiti gerçekleştirildi.

Açık kalan sorular

Çalışmanın yayımlandığı veya incelemeyi kimlerin gerçekleştirdiği haberde belirtilmedi. Ayrıca diğer yedi sultana ait kemiklerin her birine ilişkin travma ve kimlik bulguları ayrıntılı olarak verilmedi. Bu noktalar, daha kapsamlı rapor ve bilimsel yayınlarla netlik kazanmalı.